کمیته پدافند غیرعامل شهرستان قروه در حوزه زیستی، در تاریخ ۱۴۰۵/۰۷/۲۶ در محل دفتر مدیریت شبکه بهداشت و درمان شهرستان قروه برگزار شد. هدف اصلی این نشست، هماهنگی بین‌بخشی میان دستگاه‌های اجرایی عضو کمیته، بررسی تهدیدات و رخدادهای زیستی احتمالی در سطح شهرستان و تعیین وظایف و اقدامات پیشگیرانه و پاسخ‌دهنده هر یک از ادارات در شرایط بحران بود.
در این جلسه مدیریت شبکه بهداشت و درمان شهرستان، دکتر علی مریدی، ریاست نشست را بر عهده داشتند و مهندس طالبی، رئیس مرکز بهداشت، در کنار سرهنگ خالدیان، رئیس پدافند غیرعامل شهرستان، و نمایندگان ادارات محیط زیست، دامپزشکی، راهداری و نیروی انتظامی حضور یافتند. در ادامه محورهای جلسه، دیدگاه‌های مطرح‌شده و مصوبات و اقدامات پیشنهادی برای پیگیری در دوره آتی گزارش می‌شود.
نشست با حضور رئیس کمیته و جمعی از مدیران و کارشناسان دستگاه‌های اجرایی مرتبط با حوزه زیستی شهرستان برگزار شد. ترکیب حاضران به شرح زیر بود:
دکتر علی مریدی، مدیر شبکه بهداشت و درمان شهرستان قروه و رئیس جلسه؛
مهندس طالبی، رئیس مرکز بهداشت شهرستان؛
سرهنگ خالدیان، رئیس پدافند غیرعامل شهرستان؛
نماینده اداره محیط زیست شهرستان؛
نماینده اداره دامپزشکی شهرستان؛
نماینده اداره راهداری شهرستان؛
نماینده نیروی انتظامی شهرستان؛
کارشناس مسئول برنامه، به‌عنوان دبیر و ارائه‌دهنده دستور جلسه.
چنین ترکیبی، پوشش سه ضلع اصلی مدیریت رخدادهای زیستی ــ یعنی حوزه سلامت، حفاظت محیط زیست و دامپزشکی در کنار دستگاه‌های انتظامی و زیرساختی ــ را در سطح شهرستان فراهم کرد.
پدافند غیرعامل بر اساس ماده ۲ اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور، «مجموعه اقداماتی است که بدون به‌کارگیری سلاح و تجهیزات نظامی به‌کار گرفته می‌شود و در نتیجه باعث کاهش آسیب‌پذیری، افزایش پایداری ملی، تسهیل مدیریت بحران و تداوم کارکرد فعالیت‌های ضروری در برابر تهدیدات و اقدامات نظامی دشمن می‌شود» (اساسنامه سازمان پدافند غیرعامل کشور، ۱۳۹۳). بر همین اساس، سازمان مأموریت یافته است از طریق فرهنگ‌سازی و آموزش، پایش تهدیدات، کاهش آسیب‌پذیری و تسهیل مدیریت بحران، مصون‌سازی کشور در برابر انواع تهدیدات را تحقق بخشد.
نظام جامع عملیاتی پدافند غیرعامل کشور شامل حوزه‌های عملیاتی متعددی است که پدافند زیستی یکی از آن‌ها است (نظام جامع عملیاتی پدافند غیرعامل کشور). حوزه زیستی به مقابله با تهدیداتی می‌پردازد که از طریق عوامل بیماری‌زای انسانی، دامی و گیاهی، انتشار عوامل خطرناک زیستی و آلودگی منابع محیطی، سلامت عمومی و تداوم خدمات ضروری را هدف قرار می‌دهد.
اهمیت این حوزه در سطح شهرستان از آن رو است که پاسخ به رخدادهای زیستی به‌تنهایی در توان یک دستگاه نیست؛ شناسایی و پایش تهدید در گرو داده‌های محیط زیست، کنترل حلقه‌های انتقال دامی به انسانی نیازمند شبکه دامپزشکی، مدیریت تردد و قرنطینه به راهداری و نیروی انتظامی وابسته است و شبکه بهداشت و درمان نیز رهبری تشخیص، پایش بیماری‌ها و خدمات درمانی را بر عهده دارد. بنابراین کمیته شهرستانی، حلقه اتصال این ظرفیت‌ها و سازوکار اجرایی ماده ۱۱ اساسنامه در سطح دستگاه‌ها و استان‌ها به شمار می‌رود.
جلسه با ارائه کارشناس مسئول برنامه آغاز شد و محورهای زیر در دستور کار قرار گرفت:
۱. پایش و شناسایی تهدیدات زیستی شهرستان. اعضا بر ضرورت به‌روزرسانی فهرست مراکز و شریان‌های حیاتی حساس به تهدیدات زیستی، از جمله مراکز تأمین و توزیع آب شرب، مراکز بهداشتی و درمانی، سردخانه‌ها و محل‌های تجمع‌ساز، تأکید کردند. شبکه بهداشت موظف شد سامانه پایش بیماری‌های منتقله و داده‌های اپیدمیولوژیک را به‌صورت منظم با کمیته به اشتراک بگذارد.
۲. هماهنگی در پاسخ به رخدادهای محیط‌زیستی و دامی. نماینده محیط زیست درباره پایش آلودگی منابع آب و خاک و نقش آن در پیشگیری از وقایع زیستی گزارشی ارائه کرد و نماینده دامپزشکی بر پیوند بیماری‌های مشترک انسان و دام، واکسیناسیون دامی و قرنطینه به‌موقع در نقاط مرزی و مسیرهای دامداری به‌عنوان خط دفاعی نخست حوزه زیستی تأکید کرد.
۳. مدیریت تردد و کنترل در شرایط بحران. نمایندگان راهداری و نیروی انتظامی درباره الزامات کنترل و کنترل‌ورزی مسیرهای ورودی و خروجی شهرستان، مدیریت انتقال نمونه‌های تشخیصی و پشتیبانی لجستیکی از عملیات مقابله با رخداد زیستی مباحث را تشریح کردند.
۴. آموزش و آمادگی. اعضا بر لزوم برگزاری تمرین و مانور مشترک، آموزش تخصصی کارکنان سطوح سلامت و ارتقای آگاهی عمومی درباره اصول بهداشت فردی و محیطی در شرایط اضطراری توافق کردند.
۵. تداوم خدمات ضروری. تداوم چرخه خدمات درمانی و تأمین دارو و ملزومات در شرایط بحران از دیگر محورهای مورد بررسی بود و ضرورت تدوین و بازبینی طرح تداوم خدمات در شبکه بهداشت و درمان مورد تأکید قرار گرفت.
بر اساس مباحث مطرح‌شده، مصوبات و اقدامات پیشنهادی زیر برای اجرا و پیگیری به اعضا اعلام شد:
به‌روزرسانی نقشه تهدیدات زیستی شهرستان: شبکه بهداشت و درمان با همکاری محیط زیست و دامپزشکی تا پیش از نشست آتی، فهرست مراکز و شریان‌های حیاتی در معرض تهدید زیستی را تکمیل و سطح‌بندی کند.
تشکیل سازوکار اطلاع‌رسانی سریع: نمایندگان نیروی انتظامی و رئیس پدافند غیرعامل شهرستان موظف شدند کانال ارتباطی مشخص برای اعلام فوری رخدادهای محتمل زیستی بین دستگاه‌ها تعریف و ابلاغ کنند.
برنامه پایش مشترک دامپزشکی و محیط زیست: اداره دامپزشکی برنامه پایش بیماری‌های مشترک انسان و دام و محیط زیست برنامه پایش منابع آب را به کمیته ارائه دهند و یافته‌ها به‌صورت دوره‌ای جمع‌بندی شود.
آموزش و مانور مشترک: شبکه بهداشت و درمان با همکاری کمیته پدافند غیرعامل شهرستان، یک تمرین شبیه‌سازی‌شده رخداد زیستی در سطح شهرستان طراحی و اجرا کند.
تدوین طرح تداوم خدمات: مدیریت شبکه بهداشت و درمان بازنگری طرح تداوم خدمات ضروری در شرایط بحران، از جمله تأمین آب سالم، دارو و پوشش درمانی اضطراری را در دستور کار قرار دهد.
گزارش‌دهی منظم: دبیرخانه کمیته (کارشناس مسئول برنامه) صورت‌جلسات و گزارش پیشرفت اقدامات را برای کمیته استان ارسال و روند اجرای مصوبات را در نشست‌های بعدی رصد کند.
خلاصه این مصوبات باید به‌صورت رسمی به تمامی دستگاه‌های عضو ابلاغ و مهلت اجرا برای هر اقدام مشخص شود تا آمادگی شهرستان قروه در برابر تهدیدات حوزه زیستی به‌طور مستمر ارتقا یابد.
